การจัดตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจน เป็นการรวมกองทุน 3 กองทุนเข้าด้วยกัน โดยมีหลักการสำคัญของกองทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจนเพื่อสงวนและรักษาที่ดินของเกษตรกรและผู้ยากจนไว้ไม่ให้ตกไปเป็นของเจ้าหนี้หรือบุคคลอื่น โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญ เพื่อไถ่หรือไถ่ถอนที่ดินคืนจากการขายฝากหรือจำนองเมื่อมีพฤติการณ์ว่าสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นจะหลุดเป็นของเจ้าหนี้หรือบุคคลอื่นในที่สุด เพื่อชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงิน ซึ่งผู้กู้ยืมได้นำที่ดินหรือหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินให้เจ้าหนี้ยึดถือไว้เป็นประกันก่อน หรือขณะทำสัญญากู้ยืมเงิน เมื่อมีพฤติการณ์ว่าสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นจะหลุดเป็นของเจ้าหนี้หรือบุคคลอื่นในที่สุด เพื่อซื้อที่ดินที่ได้สูญเสียสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ไปเนื่องจากการขายฝาก จำนองหรือการกู้ยืมเงิน เพื่อซื้อที่ดินตามสิทธิแห่งกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม และเพื่อเป็นทุนในการประกอบอาชีพของผู้กู้ยืมให้มีรายได้สูงขึ้น
การกู้ยืมของเกษตรกรในการลงทุนประกอบการเกษตร เพื่อช่วยให้เกษตรกรมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือเพื่อช่วยในการผลผลิต การจำหน่ายผลผลิต สินเชื่อเกษตรอาจเป็นเงินสด หรือสิ่งของ เช่น พันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ปุ๋ย ยาปราบศัตรูพืช หรือวัสดุเกษตรอื่นๆ โดยเกษตรกรสามารถกู้ยืมเงินเพื่อการลงทุนจากแหล่งสินเชื่อต่างๆ โดยเงื่อนไขการให้สินเชื่อจะแตกต่างกันตามแหล่งเงินทุนและประเภทของสินเชื่อ เป็นการจัดหาเงินทุนจากแหล่งต่างๆทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ เพื่อนำมาให้กู้แก่เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรสำหรับใช้เป็นทุนในการดำเนินงาน เพื่อพัฒนาและปรับปรุงการเกษตรในด้านทรัพย์สิน วัสดุ และอุปกรณ์การเกษตรที่เกษตรกรยังขาดแคลน เพื่อเพิ่มพูนผลิตผลทางการเกษตรให้มากขึ้น อันเป็นการพัฒนาความเป็นอยู่ของประชาชนส่วนใหญ่ที่เป็นเกษตรกร และช่วยเพิ่มปริมาณสินค้าเกษตรอันเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญของประเทศ
สำหรับผู้มีสิทธิขอความช่วยเหลือ ต้องเป็นเกษตรกรที่ยากจนหรือผู้ยากจนหรือเป็นบิดามารดา หรือคู่สมรสหรือบุตรของเกษตรกรที่ยากจนหรือผู้ยากจน โดยเกษตรกรผู้เช่าที่ดินตามกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ซึ่งเกษตรกรที่ยากจนหรือผู้ยากจน กรณีขอกู้เพื่อเป็นทุนในการประกอบอาชีพของผู้กู้ยืม กองทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจน จะให้ความช่วยเหลือด้านเงินกู้ เพื่อปลดหนี้สิน ไถ่ถอนที่ดินคืนหรือซื้อที่ดินเนื่องจากหนี้สิน ให้เงินกู้เพื่อเป็นทุนในการประกอบอาชีพของผู้กู้ยืม วงเงินกู้สูงสุดรายละไม่เกิน 2,5๐๐,๐๐๐ บาท ดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ ๕ ต่อปี ผ่อนชำระนานถึง ๒๐ ปี
กองทุนหมู่บ้าน เป็นแหล่งเงินทุนหมุนเวียนในหมู่บ้านและชุมชนเมือง สำหรับการลงทุนเพื่อพัฒนาอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้ หรือเพิ่มรายได้ การลดรายจ่าย การบรรเทาเหตุฉุกเฉินและจำเป็นเร่งด่วน และสำหรับการนำไปสู่การสร้างกองทุนสวัสดีภาพที่ดีแก่ประชาชนในหมู่บ้านหรือชุมชน ส่งเสริมและพัฒนาหมู่บ้านและชุมชนเมืองให้มีขีดความสามารถ ในการจัดระบบและบริหารจัดการเงินทุนของตนเอง เสริมสร้างกระบวนการพึ่งพาตนเองของหมู่บ้านและชุมชนเมือง ในด้านการเรียนรู้ การสร้างและพัฒนาความคิดริเริ่ม เพื่อการแก้ไขปัญหา และเสริมสร้างศักยภาพและส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียง ในหมู่บ้านและชุมชนเมือง กระตุ้นเศรษฐกิจในระดับฐานรากของประเทศ รวมทั้งเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในอนาคต เสริมสร้างศักยภาพและความเข้มแข็ง ทั้งทางเศรษฐกิจ และสังคมของประชาชนในหมู่บ้าน และยังมีการทำธุรกิจชุมชนขึ้นมาเพื่อเป็นการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นและวัตถุดิบที่มีในชุมชนของเรามาผ่านกระบวนการแปรรูปและนำไปสู่การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้มากยิ่งขึ้น โดยกระบวนการความร่วมมือกันของชุมชน ทำให้เกิดมีรายได้ ลดความขัดแย้งระหว่างชุมชน ประธานกองทุนยังได้บอกอีกว่า เมื่อมีรายได้เข้าชุมชนแล้วพอถึงกำหนดการชำระหนี้ของกองทุนหมู่บ้านก็ไม่เกิดความขัดแย้งและสิ่งที่สำคัญที่สุดคือทำให้คนในหมู่บ้านเกิดความสามัคคีรู้จักช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
